تاريخ : شنبه بیست و دوم مرداد ۱۳۹۰ | 17:50 | نویسنده : H.N

باسيل‌هاي بي‌هوازي، گرم مثبت و اسپوردار هستند، اسپور آنها معمولاً انتهايي است. كلستريديوم‌ها متحرك و بدون كپسول هستند به استثناء كلستريديوم پرفرنجس كه بي‌حركت و كپسول‌دار است، برخلاف باسيل‌ها اين باكتري‌ها كاتالاز منفي مي‌باشند. از مهمترين باكتري‌ها در اين گروه مي‌توان كلستريديوم تتاني(عامل کزاز در انسان و اسب)، كلستريديوم بوتولينيوم(عامل بوتولیسم که تیپ B در کره اسب و انسان،تیپ D در گاو و گوسفند و اسب،تیپ C در طیور و ..)، كلستريديوم‌هاي مولد قانقارياي گازي (نوويي، پرفرنجس، سپتيكوم و....)،کلستریدیوم شوای(عامل شابن علامتی در گاو و گوسفند)کلستریدیوم پرفرنجنس (تیپ D  عامل قلوه نرمی در گوسفندیا بیماری پرخوری برهها) و كلستريديوم ديفيسل وهمچنین ک _ سپتیکوم عامل بیماری براکسی(التهاب شیردان) در گوسفند را نام برد. تشخيص اين عوامل از طريق رشد در شرايط بي‌هوازي، تست‌هاي بيوشيميايي، شكل و موقعيت اسپور مي‌باشد. شكل كلني برخي از آنها كلني بزرگ و برجسته ايجاد مي‌كند و اغلب آنها روي محيط آگار خون‌دار ايجاد هموليز مي‌كنند. برخي از آنها قابليت تجزيه پروتئين‌ها را دارند و اغلب توليد سم مي‌كنند.

تشخيص:

_ رنگ آمیزی گرم و اسپور: باكتري‌هاي ميله‌اي شكل، گرم مثبت و زنجيره ای ديده مي‌شوند.از طرفی در رنگ آميزي اسپور به روش مالاشيت گرين اسپور سبز، گرد یا بیضی که معمولاً بزرگتر از باکتری است بوده که باکتری حالت چماقی بخود میگیردو باکتري قرمز ديده مي شود.

_ كشت: اين باكتري‌ها در شرايط بي‌هوازي و در محيط تيوگليكولات، محيط گوشتي (گوشت چرخ كرده) و آگار خون‌‌درا مي‌توانند رشد كنند. قبلاً چگونگي كشت در شرايط بي‌هوازي گفته شده است.

_ محيط ليتموس ميلک: اين محيط براي جداسازي باکتري هايي همانند کلستريديوم ها و شناسايي آنها استفاده مي شود که توانايي مصرف ليتموس را دارند. در اين محيط علاوه بر معرف PH، معرف اکسيد و احيا  موجود بوده و همچنين به علت شير موجود در محيط موادي مثل کازئين و قند لاکتوز نيز وجود دارد. معرف ليتموس در شرايط خنثي بنفش رنگ و اسيدي به رنگ قرمز و در قليايي به رنگ بنفش تيره در مي آيد.اين محيط در شرايط احيا بي رنگ يا سفيد رنگ و در شرايط اکسيدي ارغواني مايل به بنفش مي شود. انواع واکنش ها در محيط عبارت است از :

1- ايجاد لخته ناشي از دلمه شدن پروتئين هاي شير که خود دو دسته هستند : الف) لخته هاي اسيدي: با مصرف لاکتوز توليد اسيد کرده  سپس پروتئين شير دلمه مي گردد. اين لخته سفت و در ته لوله آزمايش ايجاد مي شود و با همزن حل نمي گردد.     ب) لخته رنيني : با توليد آنزيم مشابه رنين سبب لخته شده که در اين حالت کاملا" نرم بوده و با تکان دادن حرکت مي نمايد.

2- ايجاد گاز: بعضي از باکتري ها بامصرف لاکتوز توليد اسيد و گاز کرده و باعث شکاف در لخته ها ميشود که گاهي لخته را از ته لوله جدا ميکند. گاهي توليد گاز به حدي زياد است که به آن تخمير طوفاني يا آشوب زا مي گويند که محيط را کاملا به هم ميزند.

3- هضم و يا پپتونيزه شدن : بعضي باکتري ها با هضم پروتئين ها باعث شفاف شدن محيط مي گردند.

4- احيا: ليتموس در شرايط احيا بي رنگ مي شود.

محيط ليتموس بايد پس از 24، 48 و 96 ساعت تا يک هفته بررسي شود.ليتموس مي تواند به عنوان پذيرنده الکترون عمل نمايد بنابراين با متابوليسم باکتري احيا مي شود که رنگ سفيد به خود مي گيرد.