تاريخ : شنبه بیست و دوم مرداد ۱۳۹۰ | 1:59 | نویسنده : H.N

خصوصيات رئولوژي مي تواند به سه دسته مهم تقسيم شود. يك غذا ممكن است خصوصيات الاستيك، ويسكوز يا خصوصيات پلاستيك يا تركيبي از اين ها را نشان دهد. در واقع خصوصيات رئولوژيكي بيشتر غذاها بي نهايت پيچيده است و آنها به آساني در يك گروه قرار نمي گيرند. اگر نيرو و يا فشار به كار رود شكل اصلي ماده تغيير مي كند (كشيده و يا فشرده مي شود). متناسب با اندازه نيروي اعمال شده به حالت اصلي برمي گردد و اگر نيروي مناسب براي يك ماده به كار رود عاقبت مي شكند. نيروي مورد نياز براي شكستن ماده به عنوان فشار شكستن شناخته شده است. بعضي جامدات از بقيه الاستيك تر هستند. مثال هاي جامدات خيلي الاستيك گروه لاستيك ها و فنرها هستند. خمير نان همچنين خواص الاستيك دارد. اگر چه رئولوژي آن پيچيده است و شامل اجزا تركيبي خوبي از پلاستيك و ويسكوز است.

همه غذاهاي جامد تا حدودي خصوصيات الاستيكي از خود نشان مي دهند. ويسكوز يك خصوصيت مايع است و اندازه مقاومت به جريان يك مايع است زماني كه در معرض يك نيروي برش قرار مي گيرد. هرچه لايه مايع ضخيم تر باشد، مقاومت يا اصطلاحا ويسكوزيته آن به جريان يافتن بيشتر مي شود. براي مثال آب ويسكوزيته پاييني دارد و به راحتي جريان پيدا مي كند در حاليكه سس كچاپ، ضخيم در نظر گرفته مي شود و ويسكوزيته بالايي داشته و نسبتا به كندي جريان مي يابد. با اين حال بعد از هم زدن كه در واقع به كار بردن يك نيروي برش است، كچاپ تقريبا روان مي شود و خيلي آسانتر از بطري به سمت خارج جريان مي يابد زيرا تكان دادن باعث مي شود مولكول ها به صف شوند. به طوريكه برروي يكديگر آسان تر جريان مي يابند و ويسكوزيته ظاهري كاهش مي يابد. ويسكوزيته مايعات به وسيله دما نيز تحت تاثير قرار مي گيرد. دماي بالاتر باعث مي شود مايعات آسانتر جريان يابند. در حالي كه دماي پايين تر باعث يك افزايش در ويسكوزيته مي شود. به همين دليل مهم است كه ويسكوزيته يك مايع در يك دماي ثابت اندازه گيري شود و آن دما خاص آن ماده باشد.
بعضي غذاها هر دو خواص الاستيك و ويسكوز را در يك زمان نشان مي دهند و ويسكو الاستيك ناميده مي شوند. خمير نان يك مثال خوب از يك ماده ويسكو الاستيك است. وقتي نيرويي اعمال مي شود در ابتدا مثل يك جامد الاستيك تغيير شكل مي دهد و سپس شروع به جريان يافتن مي كند. خواص رئولوژي يك غذا بر روي بافت و خواص حسي آن تاثير مي گذارد براي مثال تردي و سختي به فشار شكستن يك غذاي جامد مربوط مي شود، در حالي كه ضخامت و خاصيت كرم شدن با غلظت يا ويسكوزيته ظاهري يك غذاي مايع در ارتباط هستند.

خواص رئولوژيكي بسياري از غذاها با افزودن تثبيت كننده ها از جمله صمغ ها مي تواند اصلاح شود. اين مواد براي افزايش ويسكوزيته، اضافه مي شوند زيرا حركت هر چيزي در سيستم را محدود كرده و تغييرات نامطلوب را به تاخير مي اندازد.